Sau khi tháo niềng, nhiều người nhận thấy răng vẫn còn hở kẽ và bắt đầu băn khoăn về kết quả chỉnh nha. Tuy nhiên, niềng răng bị hở kẽ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau và không phải trường hợp nào cũng cần can thiệp ngay. Trong bài viết này, bác sĩ Viện Nha khoa Thẩm mỹ Anh Dental sẽ giúp bạn phân biệt chi tiết từng nguyên nhân và đưa ra hướng xử lý phù hợp.
Niềng răng bị hở kẽ có phải niềng hỏng?
Đây chính là suy nghĩ đầu tiên của đa số khách hàng khi thấy răng bắt đầu thưa ra trong hoặc sau quá trình chỉnh nha. Tuy nhiên, niềng răng bị hở kẽ không đồng nghĩa với niềng răng hỏng, mà cần được đánh giá dựa trên thời điểm xuất hiện khe hở.
- Trường hợp đang đeo niềng: Hở kẽ thường là tín hiệu bình thường. Để dàn đều răng chen chúc hoặc xoay trục răng, bác sĩ có thể chủ động tạo các khoảng hở tạm thời nhằm tạo không gian cho răng dịch chuyển về vị trí chuẩn.
- Trường hợp đã tháo niềng: Nếu xuất hiện khe hở sau khi tháo niềng, đây có thể là dấu hiệu răng chưa ổn định, khớp cắn chưa hoàn chỉnh hoặc liên quan đến mô lợi, hàm duy trì. Lúc này, bạn nên tái khám để bác sĩ đánh giá nguyên nhân cụ thể, thay vì tự kết luận là thất bại điều trị.
Không phải trường hợp niềng răng bị hở kẽ nào cũng là thất bại
6 nguyên nhân gây niềng răng bị hở kẽ và cách phân biệt
Niềng răng bị hở kẽ thường không xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp lựa chọn hướng xử lý phù hợp và tránh can thiệp không cần thiết.
Do hình thể răng
Một số người có răng dạng tam giác, thân răng hẹp dần về phía cổ răng. Do đó, khi kéo răng sát nhau, phần mặt nhai có thể đã chạm khít nhưng vùng gần nướu vẫn còn khe hở. Đây là đặc điểm hình thể răng, không phải do răng dịch chuyển chưa đủ.
Cách phân biệt:
- Khe hở nằm sát cổ răng.
- Răng nhìn thẳng hàng nhưng vẫn còn khoảng trống nhỏ.
Do tụt lợi, tam giác đen
Một số nghiên cứu cho thấy rằng có khoảng 38% người trưởng thành thường gặp tình trạng tam giác đen sau niềng răng. Đặc biệt, với người có tiền sử viêm nha chu, mô lợi có thể không lấp đầy hoàn toàn khoảng giữa hai răng. Khi đó, vùng lợi tạo thành tam giác đen, khiến kẽ răng trông hở dù răng đã được kéo sát.
Cách phân biệt:
- Khe hở có màu sẫm.
- Thức ăn dễ mắc vào vùng gần lợi.
Tụt lợi là hiện tượng phổ biến của nhiều người niềng răng
Do đóng khoảng chưa hoàn tất
Ở giai đoạn tinh chỉnh, răng vẫn đang dịch chuyển nên có thể xuất hiện khe hở nhỏ. Đây là nguyên nhân thường gặp của niềng răng bị hở kẽ khi vẫn còn đang điều trị, và thường cải thiện khi tiếp tục điều chỉnh theo phác đồ.
Cách phân biệt:
- Khe hở nằm ở giữa thân răng.
- Thường xuất hiện khi vẫn đang trong quá trình niềng.
Do khớp cắn chưa ổn định
Khi khớp cắn chưa đạt trạng thái ổn định cuối cùng, lực ăn nhai phân bố chưa đều có thể khiến răng dịch chuyển nhẹ, tạo cảm giác kẽ răng thay đổi theo thời gian.
Cách phân biệt:
- Khe hở không cố định, có thể thay đổi.
- Cảm giác răng chưa ăn khớp khi cắn.
Khớp cắn chưa ổn định cũng là một trong những nguyên nhân niềng răng bị hở kẽ
Do đeo hàm duy trì không đúng cách
Sau khi tháo niềng, việc không đeo hoặc đeo hàm duy trì không đủ thời gian khiến răng có xu hướng chạy lại, đặc biệt là răng cửa, dẫn đến niềng răng bị hở kẽ.
Cách phân biệt:
- Hở kẽ xuất hiện sau khi đã tháo niềng.
- Quên đeo hoặc đeo hàm duy trì không đều.
Do những thói quen xấu tác động lên răng
Một số thói quen như đẩy lưỡi vào kẽ răng, nghiến răng, cắn vật cứng hoặc dùng răng cắn xé đồ có thể tạo lực lặp lại, làm răng tách nhẹ ra theo thời gian.
Cách phân biệt:
- Khe hở tăng dần dù đã hoàn tất niềng.
- Có thói quen xấu kéo dài mà không nhận ra.
Nhiều bệnh nhân có tật đẩy lưỡi cũng khiến răng bị hở kẽ sau niềng
Các phương pháp khắc phục khi niềng răng bị hở kẽ
Việc xử lý niềng răng bị hở kẽ cần dựa trên nguyên nhân cụ thể và từng giai đoạn điều trị, không nên áp dụng một giải pháp cho tất cả các trường hợp. Thông thường, các bác sĩ sẽ ưu tiên các hướng sau:
Theo dõi và tinh chỉnh chỉnh nha
Đây là hướng xử lý được ưu tiên đầu tiên khi hở kẽ xuất hiện trong lúc vẫn đang niềng răng hoặc ở giai đoạn tinh chỉnh. Bác sĩ sẽ đánh giá xem khe hở có mang tính tạm thời do răng và khớp cắn chưa ổn định hay không.
Trong nhiều trường hợp, việc điều chỉnh dây cung, thun chuỗi và theo dõi theo từng mốc tái khám giúp răng tiếp tục khép kẽ tự nhiên mà không cần can thiệp thêm.
Thực hiện mài kẽ răng
Mài kẽ thường được chỉ định khi hở kẽ liên quan đến hình thể răng tam giác, khi răng đã kéo sát nhưng vẫn còn khe hở gần cổ răng. Bác sĩ sẽ mài rất nhẹ ở mặt tiếp xúc giữa các răng để tăng diện tiếp xúc, giúp răng khít sát hơn. Phương pháp này không làm yếu răng nếu thực hiện đúng chỉ định và đúng kỹ thuật.
Mài kẽ răng là phương pháp phổ biến khắc phục tình trạng niềng răng bị hở kẽ
Trám răng thẩm mỹ
Với những khe hở nhỏ, ít ảnh hưởng đến khớp cắn và chủ yếu liên quan đến hình thể răng, trám composite thẩm mỹ có thể được cân nhắc. Phương pháp này giúp lấp khe hở nhẹ, cải thiện thẩm mỹ nhanh chóng và ít xâm lấn, tuy nhiên độ bền không cao bằng veneer và cần được đánh giá kỹ để tránh ảnh hưởng đến tiếp xúc khớp cắn.
Dán sứ Veneer
Dán Veneer được chỉ định khi hở kẽ ảnh hưởng rõ đến thẩm mỹ và không thể cải thiện bằng chỉnh nha, mài kẽ hoặc trám composite. Phương pháp này chỉ nên thực hiện sau khi khớp cắn đã ổn định hoàn toàn, đồng thời cần đảm bảo nguyên tắc bảo tồn mô răng gốc và không làm thay đổi khớp cắn sinh lý.
Dán sứ Veneer vừa cải thiện hở kẽ vừa giúp răng trắng sáng hơn
Bọc răng sứ
Bọc răng sứ không phải là lựa chọn ưu tiên để xử lý hở kẽ sau niềng. Phương pháp này chỉ được cân nhắc khi răng có sẵn tổn thương lớn, miếng trám cũ kém bền hoặc hình thể răng không thể cải thiện bằng các phương pháp bảo tồn hơn. Bác sĩ sẽ đánh giá kỹ để tránh mài răng quá mức và đảm bảo chức năng ăn nhai lâu dài.
Niềng răng lần 2
Niềng lại lần 2 chỉ được chỉ định khi hở kẽ do răng dịch chuyển nhiều, khớp cắn sai lệch rõ hoặc kết quả chỉnh nha trước đó chưa đạt độ ổn định lâu dài. Trong đa số trường hợp, lần niềng bổ sung này có phác đồ đơn giản hơn và thời gian ngắn hơn, nhằm đưa răng về vị trí tối ưu và cải thiện sự khít sát.
Một số trường hợp hở kẽ quá nhiều cũng cần niềng lại lần 2
Lời khuyên từ bác sĩ Anh Dental giúp hạn chế nguy cơ hở kẽ sau niềng răng
Tại Viện Nha khoa Thẩm mỹ Anh Dental, nhiều khách hàng lo lắng khi thấy răng bị hở kẽ sau khi tháo niềng. Qua thăm khám lâm sàng, bác sĩ nhận thấy tình trạng này thường không phải do chỉnh nha thất bại. Nguyên nhân phổ biến do hình thể răng tam giác, đeo hàm duy trì chưa đúng hoặc răng chưa ổn định hoàn toàn.
Khi được theo dõi đúng phác đồ và điều chỉnh hàm duy trì kịp thời, hở kẽ thường cải thiện rõ rệt. Phần lớn trường hợp niềng răng bị hở kẽ không cần can thiệp sâu nếu xử lý đúng nguyên nhân.
Từ kinh nghiệm lâm sàng đó, bác sĩ Anh Dental khuyến nghị các lưu ý sau để hạn chế răng bị hở kẽ và duy trì kết quả lâu dài:
- Đánh giá kỹ tình trạng răng ngay từ đầu: Bác sĩ cần phân tích kỹ hình thể răng (đặc biệt là răng tam giác) và độ dày của mô lợi để cảnh báo trước nguy cơ hở kẽ hoặc tam giác đen, từ đó có phương án mài kẽ chủ động.
- Tuân thủ đầy đủ giai đoạn tinh chỉnh và duy trì: Đừng nôn nóng yêu cầu tháo niềng sớm. Hãy kiên nhẫn để bác sĩ đóng kín toàn bộ khe hở và ổn định khớp cắn lồng múi tối đa.
- Đeo hàm duy trì đúng hướng dẫn: Tuân thủ nghiêm ngặt về thời gian đeo (20 – 22h/ ngày trong 6 tháng đầu) và vệ sinh khay niềng sạch sẽ.
- Tái khám định kỳ: Kể cả khi đã hoàn tất, hãy ghé nha khoa 6 tháng/lần để bác sĩ phát hiện sớm các di chuyển nhỏ của răng và điều chỉnh hàm duy trì nếu bị lỏng.
- Kiểm soát các thói quen xấu: Tập đặt lưỡi đúng vị trí, bỏ thói quen nghiến răng hay cắn vật cứng để tránh tạo lực đẩy răng tách xa nhau.
Nên duy trì đeo hàm duy trì thường xuyên để hạn chế tình trạng xê dịch răng
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Niềng răng bị hở kẽ có tự hết không?
Một số trường hợp hở kẽ mang tính tạm thời và có thể cải thiện khi răng và khớp cắn ổn định. Tuy nhiên, những trường hợp liên quan đến hình thể răng hoặc mô lợi thường không tự đóng kín hoàn toàn.
Đang niềng răng nhưng thấy kẽ răng thưa ra phải làm sao?
Bạn nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị để được đánh giá xem đây là giai đoạn điều chỉnh bình thường hay cần tinh chỉnh thêm phác đồ.
Quên đeo hàm duy trì khiến răng bị chạy thưa, đeo lại có khít được không?
Nếu khe hở nhỏ (<1mm) và mới xuất hiện, việc đeo lại hàm duy trì có thể ép răng khít lại. Tuy nhiên, nếu khi đeo vào thấy quá chật, hàm bị vênh hoặc đau buốt, bạn cần đến nha khoa để đánh giá lại tình trạng răng.
Niềng răng bị hở kẽ hoàn toàn có thể kiểm soát và khắc phục nếu bạn hiểu đúng nguyên nhân. Thay vì lo lắng khi thấy răng thưa nhẹ, bạn nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được đánh giá chính xác tình trạng răng, khớp cắn và mô lợi.
Nếu còn băn khoăn về sự thay đổi của răng sau niềng, bạn có thể liên hệ Viện Nha khoa Thẩm mỹ Anh Dental để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, tư vấn và định hướng giải pháp phù hợp với tình trạng cụ thể.
——————————————
VIỆN NHA KHOA THẨM MỸ ANH DENTAL – Hệ thống nha khoa tiên phong bảo tồn mô răng gốc
- Fanpage: Viện Nha khoa Thẩm mỹ Anh Dental
- Website: https://nhakhoaanhdental.com/
- Hotline: 0785.222.668 – 0933.177.668 – 024.8585.6999
- Zalo OA: https://zalo.me/1500022784785268175
