Niềng răng bị tụt lợi phải làm sao? 5 dấu hiệu nhận biết sớm

Niềng răng bị tụt lợi là một trong những rủi ro lớn nhất khi chỉnh nha. Một số khách hàng tại Viện Nha khoa Thẩm mỹ Anh Dental hoang mang khi thấy lợi tụt, răng trông dài hơn hoặc ê buốt bất thường. Vậy tại sao lại xuất hiện tình trạng này khi chỉnh nha và làm thế nào để ngăn chặn kịp thời? Hãy cùng bác sĩ Anh Dental nhận diện 5 dấu hiệu sớm và tìm ra giải pháp khắc phục hiệu quả nhất.

Tại sao niềng răng có thể gây tình trạng tụt lợi?

Tụt lợi là hiện tượng mô nướu di chuyển về phía chóp chân răng, làm lộ ngà răng và chân răng. Theo các nghiên cứu đăng tải trên Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), tỷ lệ tụt lợi ở bệnh nhân chỉnh nha có thể dao động từ 7% đến 10% nếu không được kiểm soát tốt.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng niềng răng bị tụt lợi thường xuất phát từ sự cộng hưởng của 3 yếu tố chính:

Cơ chế di chuyển răng: Khi răng di chuyển quá nhanh hoặc bị đẩy ra khỏi giới hạn của bản xương ổ răng, phần xương mặt ngoài sẽ bị tiêu đi, kéo theo sự tụt xuống của mô nướu. Đây thường là hệ quả của việc sử dụng lực siết quá mạnh.
Yếu tố cơ địa: Những bệnh nhân có kiểu hình nướu mỏng bẩm sinh sẽ nhạy cảm hơn và dễ bị tụt lợi hơn so với người có mô nướu dày, ngay cả với lực chỉnh nha bình thường.
Vệ sinh răng miệng: Mắc cài và dây cung là nơi lý tưởng để mảng bám tích tụ. Vi khuẩn trong mảng bám gây viêm nha chu, phá hủy dây chằng và làm tiêu xương, dẫn đến tụt lợi bệnh lý.

niềng răng bị tụt lợi

Niềng răng bị tụt lợi là tình trạng phổ biến ở nhiều trường hợp chỉnh nha

5 dấu hiệu nhận biết sớm tình trạng tụt lợi khi niềng

Phát hiện sớm là chìa khóa vàng để bảo tồn mô nướu. Bạn hãy tự kiểm tra ngay xem mình có đang gặp phải 5 dấu hiệu điển hình dưới đây không:

Thân răng trông dài hơn bình thường

Đây là dấu hiệu trực quan dễ nhận thấy nhất. Bạn hãy so sánh răng hiện tại với các răng bên cạnh hoặc với ảnh chụp trước khi niềng. Nếu thấy phần thân răng có vẻ dài ra, đường viền nướu thấp hơn so với trước, đó chính là dấu hiệu của niềng răng bị tụt lợi.

Ê buốt khi ăn nóng/lạnh

Khi nướu tụt xuống, lớp men răng bảo vệ sẽ không còn che phủ phần cổ răng và chân răng, làm lộ ra lớp ngà răng nhạy cảm. Lúc này, bạn sẽ cảm thấy ê buốt nhói lên khi uống nước đá, ăn đồ chua hoặc hít gió lạnh.

niềng răng bị tụt lợi

Ê buốt răng khi ăn đồ lạnh là dấu hiệu dễ nhận biết khi bị tụt lợi

Xuất hiện tam giác đen

Tam giác đen là khe hở hình tam giác nằm ở vùng cổ răng, giữa hai răng kế cận. Nguyên nhân là do gai nướu (phần nướu nhọn lấp đầy kẽ răng) bị tiêu biến và tụt thấp xuống. Dấu hiệu này thường gặp ở vùng răng cửa dưới sau khi dàn đều răng chen chúc.

Đường viền nướu đổi màu

Mô nướu khỏe mạnh thường có màu hồng nhạt và săn chắc.

Nếu bạn thấy đường viền nướu chuyển sang màu đỏ thẫm, sưng phồng hoặc tấy đỏ, đó là dấu hiệu của viêm nướu – giai đoạn tiền đề dẫn đến tụt lợi.
Ngược lại, nếu nướu có màu trắng đục (thiếu máu nuôi) tại vị trí chân răng lồi ra, đó là cảnh báo răng đang bị đẩy ra khỏi bản xương quá mức.

niềng răng bị tụt lợi

Một vài người sẽ nhận thấy nướu bị đổi màu khi bị tụt lợi

Chảy máu chân răng

Nướu bị viêm và tụt thường rất yếu, dễ bị tổn thương. Nếu bạn thấy chảy máu thường xuyên khi chải răng hoặc dùng chỉ nha khoa, kèm theo hơi thở có mùi, hãy cảnh giác với nguy cơ tụt lợi đang diễn tiến âm thầm.

Những sai lầm khiến tụt lợi nặng hơn khi đang niềng răng

Rất nhiều khách hàng vô tình làm tình trạng niềng răng bị tụt lợi trầm trọng hơn do những thói quen chăm sóc sai lầm:

Chải răng theo chiều ngang: Thói quen dùng bàn chải cứng và chải ngang giống như hành động bào mòn nướu và men răng mỗi ngày.
Lười lấy cao răng: Nhiều bạn sợ đau hoặc sợ bung mắc cài nên không đi lấy cao răng định kỳ. Mảng bám vôi hóa chính là kẻ thù đẩy nướu tụt xuống nhanh nhất.
Dùng tăm tre xỉa răng: Thói quen này chọc vào gai nướu, lâu ngày làm gai nướu tụt thấp và tạo ra tam giác đen vĩnh viễn.
Tự ý chữa mẹo: Sử dụng các loại thuốc bôi không rõ nguồn gốc hoặc chà xát muối trực tiếp lên nướu đang viêm có thể gây loét và hoại tử mô mềm.

niềng răng bị tụt lợi

Nên sử dụng bàn chải kẽ và tăm chỉ nha khoa để hạn chế tình trạng răng bị tụt nướu

Nên làm gì khi niềng răng bị tụt lợi

Nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, đừng hoảng loạn. Tụt lợi khi niềng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu can thiệp đúng lúc.

Các biện pháp khắc phục tại nhà

Ở giai đoạn nghi ngờ sớm, bạn nên:

Chải răng nhẹ nhàng với bàn chải lông mềm
Sử dụng chỉ nha khoa và máy tăm nước đúng cách
Tránh dùng lưỡi hoặc tay kiểm tra vùng lợi liên tục
Duy trì tái khám đúng lịch hẹn

Những biện pháp này giúp mô lợi ổn định hơn nhưng không thay thế cho đánh giá chuyên môn của bác sĩ.

Can thiệp nha khoa

Đối với những trường hợp tụt lợi đã hình thành rõ rệt hoặc có dấu hiệu tiêu xương, các biện pháp chăm sóc tại nhà chỉ mang tính hỗ trợ kìm hãm. Để xử lý triệt để, bạn cần sự can thiệp trực tiếp từ bác sĩ Anh Dental với phác đồ 3 bước chuyên sâu:

Tinh chỉnh cơ học

Nếu nguyên nhân tụt lợi là do chân răng bị đẩy ra ngoài bản xương, bác sĩ sẽ thực hiện giảm lực siết hoặc bẻ dây cung. Mục tiêu là đưa chân răng di chuyển ngược trở lại vào trung tâm xương ổ răng xốp, giúp mạch máu nuôi dưỡng được khôi phục và tạo điều kiện cho nướu săn chắc lại.

Điều trị viêm nha chu tận gốc

Bác sĩ sẽ tiến hành lấy cao răng sâu và làm láng bề mặt chân răng. Khi ổ viêm được loại bỏ hoàn toàn, nướu sẽ hết sưng đỏ, ôm sát vào chân răng và ngừng tụt thêm.

niềng răng bị tụt lợi

Đối với những trường hợp bị nha chu, nên điều trị tận gốc để răng được ổn định

Tái tạo thẩm mỹ

Với trường hợp nặng (lộ chân răng >3mm): Bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật vi phẫu ghép mô liên kết tự thân. Kỹ thuật này sử dụng mô nướu khỏe mạnh của chính bạn để che phủ vùng chân răng bị lộ, khôi phục lại đường viền nướu tự nhiên.
Với trường hợp xuất hiện tam giác đen: Bác sĩ sẽ sử dụng kỹ thuật mài kẽ (IPR) để đóng kín khe hở hoặc trám thẩm mỹ bằng composite để lấy lại nụ cười khít sát.

FAQ – Câu hỏi thường gặp

Niềng răng bị tụt lợi có hồi phục được không?

Về mặt sinh học, mô nướu đã mất đi không thể tự mọc lại như cũ. Tuy nhiên, việc điều trị kịp thời sẽ giúp nướu săn chắc lại, hết viêm và ngừng tụt thêm. Để nướu phủ lại chân răng như ban đầu, phẫu thuật ghép nướu là giải pháp duy nhất.

Niềng răng Invisalign có bị tụt lợi không?

Có, nhưng rủi ro thấp hơn mắc cài. Niềng răng bị tụt lợi với khay trong suốt thường xảy ra nếu kế hoạch di chuyển răng vượt quá giới hạn xương. Tuy nhiên, nhờ ưu điểm tháo lắp dễ dàng để vệ sinh, Invisalign giảm thiểu đáng kể nguy cơ tụt lợi do viêm nhiễm.

Bao lâu thì xác định tụt lợi là vĩnh viễn?

Sau khi tháo niềng hoặc sau khi điều trị hết viêm khoảng 6 – 8 tuần, vị trí của đường viền nướu lúc đó được xem là ổn định. Nếu lúc này nướu vẫn tụt và gây mất thẩm mỹ, bạn nên cân nhắc các biện pháp can thiệp thẩm mỹ như trám kẽ hoặc ghép nướu.

Niềng răng bị tụt lợi không phải lúc nào cũng là dấu hiệu nguy hiểm, nhưng việc nhận biết sớm và xử lý đúng đóng vai trò quyết định. Thay vì lo lắng hoặc tự can thiệp, bạn nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ chỉnh nha để được đánh giá chính xác và theo dõi phù hợp. Điều này giúp quá trình niềng răng diễn ra an toàn và bền vững hơn cho sức khỏe răng miệng lâu dài.

Nếu bạn cần đánh giá tình trạng nướu và xương hàm chính xác nhất, hãy liên hệ với Viện Nha khoa Thẩm mỹ Anh Dental để được thăm khám bởi đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm.

——————————————

VIỆN NHA KHOA THẨM MỸ ANH DENTAL – Hệ thống nha khoa tiên phong bảo tồn mô răng gốc